διαβήτης κύησης Φιρούζα Κουρτίδου Παθολόγος Διαβητολόγος Άλιμος

Διαβήτης Κύησης

Σεπτέμβριος 03, 2018 - από Health Line κατηγορία Διαβήτης, Διατροφή, Ιατρική, Ποιότητα ζωής, Υγεία

Κανένα Σχόλιο

Διαβήτης Κύησης: Όλα όσα πρέπει να ξέρετε

Διαβήτης Κύησης θεωρείται η διαταραχή του μεταβολισμού της γλυκόζης που εκδηλώνεται για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια του δευτέρου ή τρίτου τριμήνου της κύησης. Κύηση σε διαβητικές γυναίκες με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1 ή Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 αναφέρεται ως κύηση επί προϋπάρχοντος σακχαρώδη διαβήτη. Λόγω των αυξημένων κινδύνων που επιφέρει ο διαβήτης στη μητέρα αλλά και στο έμβρυο, είναι σημαντική η έγκαιρη διάγνωση και η συστηματική αντιμετώπιση του από εξειδικευμένο ιατρό για τη ευτυχή έκβαση του τοκετού. Η υγεία της εγκύου και του εμβρύου όταν παρουσιάζεται ο διαβήτης κύησης εξαρτώνται από την καλή ρύθμιση του σακχάρου. Με σωστή αντιμετώπιση, οι κίνδυνοι για την μητέρα και το έμβρυο δεν είναι μεγαλύτεροι από αυτών των εγκύων που δεν έχουν σακχαρώδη διαβήτη!  

Γιατί Εμφανίζεται ο Διαβήτης Κύησης 

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης ο πλακούντας παράγει διάφορες ορμόνες (προλακτίνη, προγεστερόνη, αυξητική ορμόνη, κορτιζόλη), που οδηγούν σε αυξημένη ινσουλινοαντίσταση. Οι μεταβολικές αλλαγές έχουν σκοπό να εξασφαλίζουν τη παροχή των απαραίτητων θρεπτικών ουσιών στο έμβρυο. Όταν το πάγκρεας αδυνατεί να αντεπεξέλθει στις αυξημένες απαιτήσεις του οργανισμού, κατά την εγκυμοσύνη, εκδηλώνεται ο Διαβήτης Κύησης. Συνήθως, μετά τον τοκετό η ρύθμιση του σακχάρου επιστρέφει στη φυσιολογική κατάσταση. 

Ομάδες Υψηλότερου Ρίσκου 

Οι ομάδες υψηλότερου ρίσκου που κινδυνεύουν περισσότερο να εκδηλώσουν Διαβήτη Κύησης είναι οι ακόλουθες:

  • Παχύσαρκα άτομα
  • Ηλικίας άνω των 35 
  • Με ιστορικό προηγούμενης κύησης με διαβήτη 
  • Άτομα με μεταβολικό σύνδρομο 
  • Με ιστορικό κύησης μακρόσωμου νεογνού
  • Με ιστορικό ανεξήγητου εμβρυϊκού θανάτου 
  • Όσοι έχουν συγγενείς πρώτου βαθμού με σακχαρώδη διαβήτη 

 

Κίνδυνοι του Διαβήτη στην Εγκυμοσύνη 

Τα ποσοστό εμφάνισης του διαβήτη κύησης αυξάνεται συνεχώς και έχει φτάσει το 18% των κυήσεων παγκοσμίως. Ο σακχαρώδης διαβήτης στην κύηση, είτε προϋπάρχων είτε πρωτοεμφανιζόμενος σχετίζεται με την αύξηση κινδύνων τόσο για την γυναίκα, όσο και για το έμβρυο. Αυξημένα ποσοστά αυτόματων αποβολών, εμβρυικών ανωμαλιών, προεκλαμψία, μακροσωμία νεογνών, υπογλυκαιμία και ίκτερος νεογνών, πρόωρος τοκετός και ο κίνδυνος τραυματισμού του νεογνού και της μητέρας κατά τη διάρκεια του τοκετού είναι οι συχνότερες επιπλοκές του διαβήτη κύησης. Επίσης, ο κίνδυνος εμφάνισης του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 και της παχυσαρκίας είναι σημαντικά αυξημένος μετά τον τοκετό για την γυναίκα άλλα και για το παιδί, μελλοντικά. Για τους λόγους αυτούς, έχουν γίνει συστάσεις για την έγκαιρη διάγνωση και αντιμετώπιση του διαβήτη που είτε προϋπήρχε, είτε εκδηλώθηκε κατά τη διάρκεια της κύησης.

Διάγνωση Διαβήτη Κύησης

Σε όλες τις έγκυες γυναίκες εκτελείται, κατά την αρχική επίσκεψη στον γιατρό, μέτρηση γλυκόζης νηστείας.

  • Με τιμές γλυκόζης άνω των 126 mg/dl διαπιστώνεται διαβήτης και αντιμετωπίζεται ως προϋπάρχων σακχαρώδης διαβήτης
  • Όταν η γλυκόζη είναι από 92mg/dl έως 125mg/dl, διαγιγνώσκεται ως διαβήτης κύησης 
  • Με τιμές γλυκόζης κάτω των 92mg/dl γίνεται προγραμματισμός δοκιμασίας φόρτισης με γλυκόζη (καμπύλη σακχάρου) κατά την 24-28 εβδομάδα της κύησης. Σε αυτήν την δοκιμασία υποβάλλονται όλες οι έγκυες. 

 

Καμπύλη Σακχάρου και κριτήρια Διαβήτη Κύησης 

Η δοκιμασία φόρτισης με γλυκόζη γίνεται λαμβάνοντας 75 γρ. γλυκόζης από του στόματος. Η εξέταση γίνεται το πρωί, μετά από τουλάχιστον 8 ώρες νηστείας. Τις προηγούμενες τουλάχιστον 3 μέρες η εξεταζόμενη δεν πρέπει να υποβάλλεται σε διαιτητικό περιορισμό των υδατανθράκων. Η μέτρηση γλυκόζης γίνεται προ της λήψης γλυκόζης και μετά από 60 και 120 λεπτά. Όταν έστω μια τιμή είναι ίση η μεγαλύτερη από αυτές που αναφέρονται παρακάτω διαγιγνώσκεται διαβήτης κύησης: 

  • Γλυκόζη νηστείας: 92mg/dl 
  • Γλυκόζη 60 λεπτών: 180mg/dl 
  • Γλυκόζη 120 λεπτών: 153mg/dl 

 

Κλινική Εικόνα

Ο διαβήτης κύησης συνήθως δεν έχει τα κλασσικά συμπτώματα του διαβήτη όπως πολυουρία, πολυδιψία, καταβολή κ.α. Οπότε, η διάγνωση γίνεται μόνο με βάση τα διαγνωστικά κριτήρια που βασίζονται στις τιμές της καμπύλης σακχάρου. Συχνότερη είναι η εμφάνιση μακροσωμίας και αυξημένου αμνιακού υγρού κατά την εξέταση της εγκύου. Στην περίπτωση κακής ρύθμισης του σακχάρου μπορεί να εμφανίζονται συχνότερα λοιμώξεις, ιδίως του ουροποιητικού, όπως επίσης, αύξηση της αρτηριακής πίεσης και προεκλαμψία. 

Αντιμετώπιση του Διαβήτη Κύησης

Η παρακολούθηση της εγκύου πρέπει να εκτελείται από εξειδικευμένους ιατρούς με εμπειρία στην αντιμετώπιση του διαβήτη κύησης. Γίνεται ανά μία με δύο εβδομάδες και βασίζεται στις συχνές μετρήσεις σακχάρου που διενεργούνται προγευματικά και  1 και 2 ώρες μεταγευματικά. 

Θεραπεία 2 παρεμβάσεων

Η θεραπεία του διαβήτη κύησης βασίζεται στην υγιεινοδιαιτητική (διατροφή, ήπια φυσική δραστηριότητα, έλεγχος βάρους) και φαρμακευτική  παρέμβαση. Η πλειοψηφία των εγκύων (70-85% ) καταφέρνουν να ρυθμίσουν το σάκχαρο μόνο με υγιεινοδιαιτητική παρέμβαση. 

Γλυκαιμικοί στόχοι Διαβήτη Κύησης

  • Σάκχαρο νηστείας: 70-95 mg/dl 
  • Σάκχαρο 1 ώρα μεταγευματικά: 90-140 mg/dl 
  • Σάκχαρο 2 ώρες μεταγευματικά: 80-120 mg/dl 

 
Οι τιμές αυτές είναι ιδανικές για την καλή ρύθμιση του διαβήτη κύησης και πρέπει να επιτυγχάνονται χωρίς τον κίνδυνο υπογλυκαιμιών. Όταν αυτό είναι δύσκολο, συστήνονται πιο χαλαροί στόχοι. 

Διαβήτης Κύησης και Διατροφή 

Μπορεί να γίνει τροποποίηση στο διαιτολόγιο μιας εγκύου, με διαβήτη κύησης, επιδιώκοντας την ικανοποιητική θερμιδική πρόσληψη. Έτσι, επιτυγχάνεται η καλή ρύθμιση του σακχάρου και η σωστή ανάπτυξη του εμβρύου. Η Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία συστήνει την εξής σύνθεση διαιτολογίου:

  • Υδατάνθρακες 35-45 % 
  • Πρωτεΐνες 20-25 % 
  • Λίπος 30-40 % 
  • Μέτριος περιορισμός θερμίδων σε παχύσαρκες γυναίκες όχι όμως κάτω των 1.800 θερμίδων 

 
Επιπροσθέτως, τα γεύματα πρέπει να είναι μικρά και συχνά για την αποφυγή κέτωσης. Η σωματική άσκηση όπως 10 λεπτά περπάτημα μετά τα γεύματα συνιστάται για την βελτίωση της ρύθμισης του σακχάρου, όταν όμως δεν υπάρχει μαιευτική αντένδειξη.

Η παρακολούθηση της εγκύου από εξειδικευμένο γιατρό συνιστάται ανά 2 εβδομάδες και μπορεί να τροποποιηθεί αναλόγως των αναγκών της ρύθμισης. Ο αυτοέλεγχος (μετρήσεις σακχάρου) πρέπει να γίνεται 4-6 φόρες την ημέρα πριν και μετά τα γεύματα. 

Φαρμακευτική Αγωγή 

Η φαρμακευτική παρέμβαση είναι αναγκαία όταν δεν επιτυγχάνονται οι στόχοι ή υπάρχουν σημεία μακροσωμίας στο υπερηχογράφημα του εμβρύου. Παρόλο που υπάρχουν μελέτες για την αποτελεσματικότητα και ασφάλεια της θεραπείας με μετφορμίνη και γλιβενκλαμίδη, αυτές δεν επαρκούν ώστε να χορηγούνται με ασφάλεια κατά την εγκυμοσύνη. Η μόνη ενδεδειγμένη φαρμακευτική θεραπεία για το Διαβήτη Κύησης είναι η ινσουλινοθεραπεία. Πιο συγκεκριμένα, για το Διαβήτη Κύησης επίσημη έγκριση έχουν πάρει:

  • Όλα τα σκευάσματα ινσουλίνης ανθρώπινου τύπου 
  • Από τα ανάλογα της ινσουλίνης ταχείας δράσης οι Lispro και Aspart 
  • Τα ανάλογα μακράς δράσης detemir και glargin μπορούν επίσης να χρησιμοποιηθούν

 
Η επιλογή της ινσουλίνης γίνεται από εξειδικευμένο ιατρό και βασίζεται στον τύπο της υπεργλυκαιμίας. Όταν υπάρχει υπεργλυκαιμία νηστείας χρησιμοποιείται το ανάλογο μακράς δράσης. Στην περίπτωση μεταγευματικής υπεργλυκαιμίας χρησιμοποιείται η κρυσταλλική ή τα ανάλογα ταχείας δράσης. Τα ανάλογα είναι προτιμότερα λόγω του μικρότερου κινδύνου υπογλυκαιμιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να χρειαστεί το σχήμα πολλαπλών ενέσεων.  

Η δόση της ινσουλίνης εξατομικεύεται ανάλογα με τον βαθμό της υπεργλυκαιμίας. Μπορεί να χρειαστεί μείωση ή αύξηση των μονάδων της ινσουλίνης σύμφωνα με τις μετρήσεις. Οι μετρήσεις γίνονται 4-6 φορές την ημέρα πριν και μετά τα γεύματα. 

Η έγκυος που λαμβάνει ινσουλίνη πρέπει να γνωρίζει για τον κίνδυνο υπογλυκαιμιών και πως να τις αντιμετωπίζει.Όταν εμφανίζονται τα συμπτώματα υπογλυκαιμιών (αδυναμία, ζάλη, εφίδρωση, αίσθημα πείνας, ταχυπαλμία κ.α.) πρέπει να μετρηθεί το σάκχαρο της εγκύου. Στην περίπτωση που η υπογλυκαιμία επιβεβαιωθεί, η εγκυμονούσα πρέπει να λαμβάνει υδατάνθρακες σε μορφή μικρού σνακ ή σε σοβαρές περιπτώσεις, 10-20 γρ. γλυκόζη.

Τοκετός και Διαβήτης Κύησης 

Κατά τη διάρκεια του τοκετού η γλυκόζη πρέπει να διατηρείται στα επίπεδα περίπου 80-110 mg/dl. Αυτό επιτυγχάνεται με την συνεχή χορήγηση ενδοφλεβίως διαλύματος γλυκόζης και ινσουλίνης ταχείας δράσης. Για το λόγο αυτό, πρέπει να μετράται το σάκχαρο ανά 1-2 ώρες, έτσι ώστε να γίνει προσαρμογή της δόσης της ινσουλίνης. 

Μετά τον τοκετό ο μεταβολισμός της γλυκόζης επανέρχεται σε φυσιολογικά επίπεδα!

Εξαιτίας του αυξημένου κινδύνου εμφάνισης του Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 στις γυναίκες που εμφάνισαν Διαβήτη Κύησης πρέπει να γίνεται έλεγχος με την δοκιμασία ανοχής γλυκόζης ανά τακτά χρονικά διαστήματα. Για περισσότερες λεπτομέρειες, συμβουλευτείτε το παρακάτω πίνακα:

  • 1-3 μέρες : μέτρηση γλυκόζης νηστείας 
  • 2-3 μήνες: OGTT (δοκιμή ανοχής γλυκόζης από το στόμα)
  • 1 έτος : OGTT 
  • Κάθε έτος: μέτρηση γλυκόζης νηστείας 
  • Κάθε 3 έτη: OGTT 

Σημείωση: Η OGTT δοκιμασία διενεργείτε με φόρτιση 75 γρ.γλυκόζης

Ειδική αναφορά πρέπει να γίνει στην περίπτωση που προϋπάρχει ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1 ή τύπου 2. Σε αυτή τη περίπτωση, πρέπει να αποφεύγεται η μη προγραμματισμένη κύηση. Κατά τη σύλληψη η HbA1c (γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη) πρέπει να είναι κάτω από 6.5% για την μείωση πιθανών συγγενών ανωμαλιών. Επιπλέον, αναπροσαρμόζεται η φαρμακευτική αγωγή και διακόπτονται φάρμακα που συνδέονται με αυξημένη πρόκληση συγγενών ανωμαλιών (στατίνες, ορισμένα αντιυπερτασικά φάρμακα).

Διαβήτης Κύησης και Καθημερινότητα

Με την διάγνωση του διαβήτη κύησης, αλλάζει σημαντικά η καθημερινότητα της εγκύου. Οι συχνές επισκέψεις σε ιατρό, ο καθημερινός αυτοέλεγχος και οι ενέσεις ινσουλίνης ενδέχεται να αυξήσουν το άγχος και τους φόβους. Σε συνεργασία με τον ιατρό σας μπορείτε με ασφάλεια να προγραμματίσετε μια εγκυμοσύνη και να αποφύγετε τους τυχόν κινδύνους. Άλλωστε, όταν ο διαβήτης στην εγκυμοσύνη είναι ρυθμισμένος, ο κίνδυνος επιπλοκών είναι ίδιος με μια φυσιολογική κύηση! 

Ενημερωθείτε για τα ιατρεία μας Άλιμος εδώ και Σεπόλια εδώ. 

Μοιραστείτε αυτό το άρθρο

Health Line

×

Κλείστε το ραντεβού σας και θα επικοινωνήσουμε μαζί σας.