Παθολόγος Διαβητολόγος | Φιρούζα Κουρτίδου

Μεταβολικό Σύνδρομο

Μεταβολικό Σύνδρομο: Παράγοντες κινδύνου, Διάγνωση και Θεραπεία

Το μεταβολικό σύνδρομο είναι μια ομάδα πέντε παραγόντων κινδύνου, που όταν δεν αντιμετωπιστούν έγκαιρα, αυξάνουν την πιθανότητα εμφάνισης διαβήτη, καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού. Αποκαλείται επίσης σύνδρομο Χ ή σύνδρομο αντίστασης στην ινσουλίνη.

Οι πέντε παράγοντες κινδύνου είναι:

Το να έχετε έναν από αυτούς τους παράγοντες κινδύνου δεν σημαίνει ότι έχετε μεταβολικό σύνδρομο. Ωστόσο, ο κάθε ένας από αυτούς τους παράγοντες αυξάνει τις πιθανότητές σας να εμφανίσετε καρδιαγγειακή νόσο. Η ύπαρξη τριών ή περισσότερων παραγόντων κινδύνου οδηγεί στη διάγνωση μεταβολικού συνδρόμου και αυξάνει τον κίνδυνο επιπλοκών στην υγεία, συμπεριλαμβανομένου του διαβήτη τύπου 2.

Το μεταβολικό σύνδρομο κατά μέσο όρο στην Ελλάδα έχει επιπολασμό 23.6%, ποσοστά που αυξάνονται σημαντικά με την ηλικία.


Ο επιπολασμός του μεταβολικού συνδρόμου κυμαίνεται από 20% έως 25% στον ενήλικο πληθυσμό παγκοσμίως αλλά μπορεί να φτάσει σχεδόν το 80% σε ασθενείς με διαβήτη τύπου 2.


Εσύ έκανες εγγραφή στο κανάλι μας;

Επισκεφτείτε το κανάλι μας στο YouTube και βρείτε σύντομα και ενημερωτικά βίντεο για θέματα υγείας και διατροφής που μπορεί να σας απασχολούν. Μην ξεχάσετε να κάνετε εγγραφή έτσι ώστε να ενημερώνεστε άμεσα όταν προσθέτουμε νέα βίντεο, like αν σας άρεσαν και share για να τα μοιραστείτε με τους φίλους σας.

Καθημερινές Υγιεινές Συνήθειες που Πρέπει να Υιοθετήσετε
Play

Ποιοι είναι οι παράγοντες κινδύνου για μεταβολικό σύνδρομο;

Οι παράγοντες κινδύνου για το μεταβολικό σύνδρομο σχετίζονται με την παχυσαρκία. Ο πιο πρόσφατος ορισμός για το μεταβολικό σύνδρομο προέρχεται από τη Διεθνή Ομοσπονδία Διαβήτη (IDF). Σύμφωνα με τον νέο ορισμό του IDF, για να διαγνωστεί ένα άτομο με μεταβολικό σύνδρομο πρέπει να έχει:

  1. Κεντρική παχυσαρκία που ορίζεται από τη περίμετρο μέσης (> 102 εκ. για τους άνδρες και > 88 εκ. για τις γυναίκες) ή όταν ο Δείκτης Μάζας Σώματος > 30 kg/m2

και οποιουδήποτε δύο από τους παρακάτω τέσσερις παράγοντες:

  1. Αυξημένα τριγλυκερίδια (> 150 mg/dl) ή λήψη ειδικής αγωγής για λιπιδική θεραπεία
  2. Χαμηλή HDL χοληστερίνη (< 40 mg/dl για τους άνδρες και < 50 mg/dl για τις γυναίκες)
  3. Αυξημένη αρτηριακή πίεση (συστολική > 130 ή διαστολική > 85 mm Hg) ή φαρμακευτική αγωγή για διαγνωσμένη υπέρταση
  4. Υψηλό σάκχαρο νηστείας (> 100 mg/dl) ή διάγνωση διαβήτη τύπου 2

Υπάρχουν και άλλοι παράγοντες που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για μεταβολικό σύνδρομο. Αυτοί περιλαμβάνουν:

Έρευνες σχετίζουν το κοιλιακό λίπος με ασθένειες όπως ο διαβήτης τύπου 2 και οι καρδιακές παθήσεις. Ενημερωθείτε για τους 5 αποτελεσματικούς τρόπους που μπορεί να το μειώσουν.

Ποιες είναι οι ενδείξεις και τα συμπτώματα του μεταβολικού συνδρόμου;

Οι περισσότερες από τις διαταραχές που σχετίζονται με το μεταβολικό σύνδρομο δεν έχουν εμφανείς ενδείξεις ή συμπτώματα. Μια ορατή ένδειξη είναι η μεγάλη περίμετρος της μέσης. Επίσης, αν το σάκχαρο σας είναι υψηλό, μπορεί να παρατηρήσετε συμπτώματα του διαβήτη όπως αυξημένη δίψα και ούρηση, κόπωση, πονοκεφάλους και θολή όραση.

Εάν έχετε έναν από τους πέντε παράγοντες κινδύνου του μεταβολικού συνδρόμου, μιλήστε με έναν εξειδικευμένο γιατρό για να καθορίσετε εάν πρέπει να υποβληθείτε σε εξετάσεις για τους υπόλοιπους τέσσερις παράγοντες κινδύνου.

Αιτίες μεταβολικού συνδρόμου

Το μεταβολικό σύνδρομο συνδέεται στενά με το υπερβολικό βάρος ή την παχυσαρκία όπως και την έλλειψη σωματικής δραστηριότητας.

Συνδέεται επίσης με την αντίσταση στην ινσουλίνη. Κανονικά, το πεπτικό σας σύστημα διασπά τους υδατάνθρακες που λαμβάνετε σε μονοσακχαρίτες, όπως είναι η γλυκόζη. Η ινσουλίνη είναι μια ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας σας και βοηθά τη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα σας για να χρησιμοποιηθεί ως καύσιμο.

Σε άτομα με αντίσταση στην ινσουλίνη, τα κύτταρα δεν ανταποκρίνονται φυσιολογικά στην ινσουλίνη και η γλυκόζη δεν μπορεί να εισέλθει στα κύτταρα με ευκολία. Ως αποτέλεσμα, τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα σας αυξάνονται ακόμα και όταν το σώμα σας παράγει όλο και περισσότερη ινσουλίνη στη προσπάθεια του να μειώσει το σάκχαρο.


Η συχνότητα του μεταβολικού συνδρόμου στα παιδιά είναι ανάλογη με τα ποσοστά παχυσαρκίας, η οποία έχει αυξητικές τάσεις στην εποχή μας. Εμφανίζεται περίπου στο 1/3 των παχύσαρκων παιδιών και εφήβων. 

Πώς γίνεται η διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου;

Για τη διάγνωση του μεταβολικού συνδρόμου, ένας εξειδικευμένος γιατρός θα χρειαστεί να πραγματοποιήσει πολλές και διαφορετικές εξετάσεις. Τα αποτελέσματα αυτών των εξετάσεων θα χρησιμοποιηθούν για την αναζήτηση τριών ή περισσότερων ενδείξεων της διαταραχής.

Σύμφωνα με τις τελευταίες οδηγίες, οι εξετάσεις και τα επίπεδα κινδύνου περιλαμβάνουν:

Στους ενήλικες η παχυσαρκία ορίζεται όταν ένα άτομο έχει ΔΜΣ > 30. Δείτε με ποιους τρόπους μπορεί να αντιμετωπιστεί η παχυσαρκία.

Μεταβολικό σύνδρομο και πιθανές επιπλοκές

Οι επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν από το μεταβολικό σύνδρομο είναι συχνά σοβαρές και χρόνιες. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν:

Εάν εμφανιστεί διαβήτης, μπορεί να διατρέχετε κίνδυνο για πρόσθετες επιπλοκές στην υγεία σας, όπως:

Εάν αντιμετωπίζετε εσείς ή οι εργαζόμενοι σας προβλήματα με τη ρύθμιση του διαβήτη στο χώρο εργασίας, διαβάστε πως η σωστή διαχείριση του διαβήτη αυξάνει την παραγωγικότητα.

Πως αντιμετωπίζεται το μεταβολικό σύνδρομο;

Εάν διαγνωστείτε με μεταβολικό σύνδρομο, ο στόχος της θεραπείας θα είναι να μειώσει τον κίνδυνο ανάπτυξης περαιτέρω επιπλοκών στην υγεία σας.

Ο γιατρός σας μπορεί να προτείνει:

Ο γιατρός σας μπορεί να σας συστήσει να χάσετε περίπου το 7% του τρέχοντος σωματικού σας βάρους και να κάνετε τουλάχιστον 30 λεπτά μέτριας έως έντονης άσκησης 5 έως 7 ημέρες την εβδομάδα. Αυτές οι αλλαγές του τρόπου ζωής μπορεί να βοηθήσουν στην αναστροφή του μεταβολικού συνδρόμου.

Η φαρμακευτική αγωγή για την αντιμετώπιση του μεταβολικού συνδρόμου μπορεί να περιλαμβάνει:

Η μετάβαση στην υγιεινή διατροφή δεν πρέπει να είναι η επιλογή όλα ή τίποτα. Ξεκινήστε κάνοντας μικρές αλλαγές ακολουθώντας τις 14 Συμβουλές για Υγιεινή Διατροφή.

Μεταβολικό σύνδρομο και διατροφή

Οι αλλαγές στη διατροφή και η τακτική άσκηση είναι η πρώτη γραμμή αντιμετώπισης του μεταβολικού συνδρόμου. Ακόμα κι αν λαμβάνετε κάποια φαρμακευτική αγωγή, αυτές οι απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής είναι σημαντικές για ένα υγιές αποτέλεσμα.

Τροφές που μπορούν να επιδεινώσουν το μεταβολικό σύνδρομο

Ζαχαρούχες τροφές

Οι ζαχαρούχες τροφές περιλαμβάνουν απλούς, επεξεργασμένους υδατάνθρακες. Μια διατροφή χαμηλή σε υδατάνθρακες μπορεί να σας βοηθήσει να χάσετε βάρος και να βελτιώσετε τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα. Μπορεί επίσης να βοηθήσει στην πρόληψη του διαβήτη τύπου 2 και των καρδιακών παθήσεων.

Η ζάχαρη συχνά συγκαλύπτεται με τις χημικές της ονομασίες σε τρόφιμα και ποτά. Για παράδειγμα, η επιτραπέζια ζάχαρη μπορεί να αναφέρεται με τη χημική της ονομασία σακχαρόζη. Άλλα σάκχαρα είναι:

Μειώστε τους παρακάτω επεξεργασμένους υδατάνθρακες στη διατροφή σας:

Τρανς λιπαρά οξέα

Τα τρανς λιπαρά τα βρίσκουμε σε μερικώς υδρογονωμένα έλαια, βιομηχανικός παραγόμενα για τεχνολογικούς σκοπούς. Τα περισσότερα προστίθενται σε επεξεργασμένα τρόφιμα για να αυξήσουν τη διάρκεια ζωής τους. Τα τρανς λιπαρά μπορεί να αυξήσουν τα επίπεδα της χοληστερόλης και τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού. Συνδέονται επίσης με τον διαβήτη τύπου 2.

Μειώστε τον κίνδυνο αποφεύγοντας τροφές όπως:

Νάτριο

Μια μετα-ανάλυση διαπίστωσε ότι η μείωση του νατρίου από τις τροφές μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Αντίθετα, η υπερβολική κατανάλωση νατρίου μπορεί να αυξήσει την αρτηριακή πίεση.

Το αλάτι περιέχει νάτριο. Παρομοίως, τα τρόφιμα που δεν έχουν αλμυρή γεύση μπορεί επίσης να είναι πλούσια σε νάτριο. Χρειάζεστε λιγότερο από 1/4 κουταλάκι του γλυκού αλάτι την ημέρα. Περιορίστε το επιτραπέζιο αλάτι και τα τρόφιμα που έχουν υψηλές ποσότητες νατρίου, όπως:

Εάν προσπαθείτε να περιορίσετε τους υδατάνθρακες από τη διατροφή σας, διαβάστε πως μπορείτε να ξεκινήσετε τη καταμέτρηση υδατανθράκων.

Τροφές που μπορούν να βελτιώσουν το μεταβολικό σύνδρομο

Τροφές πλούσιες σε φυτικές ίνες

Η προσθήκη περισσότερων φυτικών ινών στη διατροφή σας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων και εγκεφαλικού. Οι φυτικές ίνες μειώνουν τα επίπεδα των λιποπρωτεϊνών χαμηλής πυκνότητας (LDL). Η LDL είναι γνωστή ως η «κακή χοληστερόλη». Οι φυτικές ίνες μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην εξισορρόπηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα. Οι γυναίκες πρέπει να λαμβάνουν τουλάχιστον 25 γραμμάρια φυτικών ινών την ημέρα και οι άνδρες τουλάχιστον 38 γραμμάρια την ημέρα.

Κάποιες από τις προτεινόμενες τροφές που είναι πλούσιες σε φυτικές ίνες περιλαμβάνουν:

Κάλιο

Οι τροφές που είναι πλούσιες σε κάλιο βοηθούν στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Αυτό το υγιεινό για την καρδιά μεταλλικό στοιχείο βοηθά στην αντιμετώπιση των επιδράσεων του νατρίου, το οποίο αυξάνει την αρτηριακή πίεση. Προσθέστε στη διατροφή σας αυτές τις τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε κάλιο:

Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα συμβάλλουν στην αύξηση των επιπέδων της HDL χοληστερόλης. Βοηθούν επίσης να διατηρήσετε την καρδιά και τα αιμοφόρα αγγεία σας υγιή. Αυτά τα υγιεινά λιπαρά μπορούν να βρεθούν σε τροφές, όπως:

Μάθετε πως να διαχειριστείτε το διαβήτη σας και να αποκτήσετε καλή υγεία επιλέγοντας τις κατάλληλες τροφές.

Δείγμα 7 ήμερου προγράμματος διατροφής για μεταβολικό σύνδρομο

Οι διατροφικές ανάγκες όπως και οι διατροφικές προτιμήσεις του καθενός είναι διαφορετικές, επομένως δεν υπάρχει ένα πρόγραμμα διατροφής που να ταιριάζει σε όλους. Επίσης, η επιλογή του χρόνου κατανάλωσης των γευμάτων παίζει ρόλο. Επομένως, είναι καλύτερο να συμβουλευτείτε το γιατρό σας που θα σας δώσει τις κατάλληλες συμβουλές. Παρακάτω θα βρείτε ένα δείγμα προγράμματος διατροφής για μεταβολικό σύνδρομο:

ΓευματαΗμερα 1Ημερα 2Ημερα 3Ημερα 4Ημερα 5Ημερα 6Ημερα 7
ΠρωινόΟμελέτα
με μπρόκολο
Βρώμη με λιναρόσπορο, βατόμουρα και γάλα αμυγδάλουΜπουρίτο με ομελέτα και τόφουΒρώμη με γάλα χαμηλών λιπαρών, σμέουρα και βραστό αυγόΤηγανίτες ολικής άλεσης, λουκάνικο γαλοπούλας και μπανάναΑγγλικό μάφιν με αυγό και ντομάταΒρώμη με βανίλια, αμύγδαλα και μπανάνα
ΜεσημεριανόΤυλιχτό με
σολομό και
αγγούρι
Φακές σούπα με ψωμί ολικής άλεσηςΚόκκινα φασόλια και ρύζι με ψιλοκομμένες πράσινες πιπεριές και μια σαλάτα σπανάκιΣαλάτα με κοτόπουλο, ντομάτα, καρότα και αγγούριαΦιλέτο άγριου σολομού, καστανό ρύζι και edamameΤοστ με ψωμί ολικής άλεσης φυστικοβούτυρο και μπανάνα Σάντουιτς με άπαχο ψητό μοσχάρι, ντομάτα και μαρούλι
ΒραδινόΖυμαρικά ολικής άλεσης
με αρακά, φασολάκια, ντοματίνια και παρμεζάνα
Πολέντα με τυρί, πιπεριά και πράσινα φασόλιαΨητό κοτόπουλο με κινόα και πράσινα λαχανικάΣολομός στη σχάρα, γλυκοπατάτα και λαχανάκια ΒρυξελλώνΜπουρίτο μαύρου φασολιού με τυρί, πιπεριές και μαρούλιΤόνος στη γάστρα με πράσινα φασόλιαΤσίλι με φασόλια και λαχανικά
Μια διατροφή πλούσια σε φυτικές ίνες, υγιή λίπη και λαχανικά, μπορεί να μειώσει αρκετούς παράγοντες κινδύνου που συμβάλλουν στο μεταβολικό σύνδρομο.

HEALTHLINE NEWSLETTER
Μπορείτε να κάνετε εγγραφή στο NewsLetter μας. Θα σας στέλνουμε ενημερωτικά email, όταν η ομάδα μας δημοσιεύει νέα άρθρα και πληροφορίες για θέματα υγείας.
Please enable JavaScript in your browser to complete this form.

Η προστασία των προσωπικών σας δεδομένων είναι σημαντική για εμάς. Τυχόν πληροφορίες που μας παρέχετε μέσω αυτού του ιστότοπου ενδέχεται να τοποθετούνται από εμάς σε διακομιστές που βρίσκονται σε χώρες εκτός της ΕΕ. Εάν δεν συμφωνείτε με αυτήν την τοποθέτηση, παρακαλούμε να μην μας παρέχετε τις πληροφορίες.

Ποιες είναι οι προοπτικές για τα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο;

Εάν τα συμπτώματα αντιμετωπιστούν έγκαιρα, τα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης σοβαρών προβλημάτων υγείας, όπως καρδιακή προσβολή ή εγκεφαλικό. Η κατάσταση μπορεί να αντιστραφεί με την απώλεια βάρους ή να αντιμετωπιστεί με συνδυασμό διατροφής, άσκησης και φαρμακευτικής αγωγής.

Αν και η διαχείριση των συμπτωμάτων θα μειώσει τις επιπλοκές στην υγεία, τα περισσότερα άτομα με μεταβολικό σύνδρομο έχουν μακροπρόθεσμο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου. Εάν διαγνωστείτε με μεταβολικό σύνδρομο, μπορεί να χρειαστεί να παρακολουθείστε τακτικά από το γιατρό σας για να αποτρέψετε σοβαρά προβλήματα υγείας.

Προσπαθείτε να χάσετε βάρος αλλά δεν τα καταφέρνετε; Δεν σημαίνει απαραίτητα ότι φταίτε. Διαβάστε πως η αντίσταση στην ινσουλίνη σαμποτάρει την απώλεια βάρους.

Πώς μπορεί να προληφθεί το μεταβολικό σύνδρομο;

Η διατήρηση μιας υγιούς περιφέρειας μέσης, η φυσιολογική αρτηριακή πίεση και τα χαμηλά επίπεδα LDL μειώνουν τον κίνδυνο για μεταβολικό σύνδρομο. Η άσκηση και η απώλεια βάρους μπορούν να βοηθήσουν αυτήν την προσπάθεια και να μειώσουν επίσης την αντίσταση στην ινσουλίνη.

Μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο εμφάνισης μεταβολικού συνδρόμου με τις ακόλουθες αλλαγές στον τρόπο ζωής:

Μιλήστε με το γιατρό σας πριν ξεκινήσετε ένα πρόγραμμα άσκησης ή πριν αλλάξετε ριζικά τη διατροφή σας. Θα σας βοηθήσει να κάνετε τις αλλαγές που είναι ασφαλείς για εσάς.

Η τακτική κλινική εξέταση μπορεί επίσης να βοηθήσει στην πρόληψη του μεταβολικού συνδρόμου. Ένας γιατρός μπορεί να μετρήσει τη περιφέρεια της μέσης σας, την αρτηριακή σας πίεση και να συνταγογραφήσει εξετάσεις αίματος. Αυτό θα βοηθήσει στην ανίχνευση της πάθησης στα αρχικά της στάδια. Η έγκαιρη αντιμετώπιση θα μειώσει τις επιπλοκές μακροπρόθεσμα.

Εάν πάσχετε εσείς ή κάποιος που φροντίζετε από διαβήτη διαβάστε ένα ενημερωτικό άρθρο για τα Δικαιώματα των Διαβητικών Ασθενών.

Συμπέρασμα

Το μεταβολικό σύνδρομο αναφέρεται σε μια ομάδα πέντε παραγόντων κινδύνου που μαζί μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για καρδιαγγειακή νόσο, αντίσταση στην ινσουλίνη, διαβήτη τύπου 2 και εγκεφαλικό.

Εάν έχετε μεταβολικό σύνδρομο, η απώλεια βάρους, η τακτική άσκηση, η υγιεινή διατροφή και μια στοχευμένη φαρμακευτική αγωγή μπορεί να σας βοηθήσουν να μειώσετε τον κίνδυνο για σοβαρές επιπλοκές στην υγεία σας.

#EpilegoumeYgeia και στο Instagram μέσα από εικόνες και πρωτότυπο υλικό και μοιραζόμαστε τις #IstoriesYgeias μας!

Ενημερωθείτε για τα ιατρεία μας στον Άλιμο και στα Σεπόλια.

Προκαλεί η κατανάλωση ζάχαρης διαβήτη; Μύθοι και αλήθειες.

Exit mobile version